Kiện Quyết định Hành chính tại Tòa án cấp nào sau ngày 01.7.2025 ?

KHỞI KIỆN QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH, HÀNH VI HÀNH CHÍNH TẠI TÒA ÁN CẤP NÀO SAU NGÀY 01/7/2025 ?

Xin chào Luật sư, tôi là Nguyễn Văn An, công dân tỉnh Thanh Hóa. Vừa qua, UBND thành phố có tiến hành thu hồi đất ở của gia đình tôi để kiến thiết công trình công cộng tại địa phương. Gia đình tôi đã nhận được quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư của UBND thành phố. Nhưng chúng tôi hiện nay không đồng ý với quyết định thu hồi đất, bởi diện tích thực tế bị thu hồi nhiều hơn diện tích ghi trong quyết định. Sau khi tôi khiếu nại, ngày 21/6/2025 UBND thành phố Thanh Hóa ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại và vẫn giữ nguyên quyết định thu hồi. Vì vậy, tôi muốn hỏi: Sau ngày 01/7/2025, nếu khởi kiện quyết định hành chính này thì tôi phải nộp đơn tại Tòa án cấp nào để bảo vệ quyền lợi của mình?

Tôi xin chân thành cảm ơn./.

Công ty luật TNHH MTV Hãng Luật Anh Bằng cảm ơn anh đã gửi thông tin xin tư vấn đến cho chúng tôi. Về vấn đề anh đang quan tâm, chúng tôi xin giải đáp như sau:

Theo Luật Tố tụng hành chính năm 2015 thì thẩm quyền giải quyết án hành chính chủ yếu thuộc về tòa án cấp tỉnh. Tòa án cấp huyện thường chỉ giải quyết các vụ án mang tính chất ít phức tạp, liên quan đến quyết định, hành vi của cơ quan hành chính cấp xã. Cụ thể:

Điều 31. Thẩm quyền của Tòa án cấp huyện (Luật tố tụng hành chính 2015).

Tòa án cấp huyện giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện sau đây:

1. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước đó, trừ quyết định hành chính, hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện.
2. Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc của người đứng đầu cơ quan, tổ chức từ cấp huyện trở xuống trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án đối với công chức thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan, tổ chức đó.
3. Khiếu kiện danh sách cử tri của cơ quan lập danh sách cử tri trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án.

Điều 32. Thẩm quyền của Tòa án cấp tỉnh (Luật tố tụng hành chính 2015).

1. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và quyết định hành chính, hành vi hành chính của người có thẩm quyền trong cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án; trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên lãnh thổ Việt Nam thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nơi cơ quan, người có thẩm quyền ra quyết định hành chính, có hành vi hành chính;
2. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan thuộc một trong các cơ quan nhà nước quy định tại khoản 1 Điều này và quyết định hành chính, hành vi hành chính của người có thẩm quyền trong cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án; trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên lãnh thổ Việt Nam thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nơi cơ quan, người có thẩm quyền ra quyết định hành chính, có hành vi hành chính.
3. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án và của người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước đó.
4. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện trên cùng phạm vi địa giới hành chính với tòa án.
5. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan đại diện của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án; trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú tại Việt Nam thì Tòa án có thẩm quyền là Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội hoặc Tòa án nhân thành phố Hồ Chí Minh.
6. Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc của người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, bộ, ngành trung ương mà người khởi kiện có nơi làm việc khi bị kỷ luật trên cùng phạm vi địa giới hành chính với Tòa án;
7. Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng phạm vi địa giới hành chính với tòa án.
8. Trường hợp cần thiết, Tòa án cấp tỉnh có thể lấy lên giải quyết vụ án hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án cấp huyện.

Tuy nhiên, kể từ ngày 01/07/2025, nhà nước ta thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Do đó, mô hình tổ chức của Tòa án nhân dân cũng có sự thay đổi, không còn Tòa án nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc trung ương mà thay vào đó là Tòa án nhân dân khu vực. Những thay đổi cơ bản về cơ cấu tổ chức của Tòa án dẫn đến những thay đổi về nhiệm vụ và quyền hạn của các cấp Tòa án.

Ngày 25/6/2025, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên số, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án (sau đây gọi là Luật Sửa đổi). Theo đó sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật tố tụng hành chính, cụ thể như sau:

Điều 31. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực (Luật Sửa đổi).

Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện sau:

1. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước cấp xã, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước cấp xã đó thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực.
2. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh trở xuống, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước cấp tỉnh trở xuống, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, được xác định như sau:
3. a) Trường hợp người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng phạm vi địa giới hành chính cấp tỉnh với người bị kiện thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nơi người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở;
4. b) Trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng phạm vi địa giới hành chính cấp tỉnh với người bị kiện thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nơi quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.
5. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cơ quan thuộc một trong các cơ quan nhà nước này và của người có thẩm quyền trong cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực; trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên lãnh thổ Việt Nam thì thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nơi cơ quan, người có thẩm quyền ra quyết định hành chính, có hành vi hành chính.
6. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan đại diện của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan đó mà người khởi kiện có nơi cư trú thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực; trường hợp người khởi kiện không có nơi cư trú tại Việt Nam thì Tòa án có thẩm quyền là một trong các Tòa án nhân dân khu vực thuộc thành phố Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh theo lựa chọn của người khởi kiện.
7. Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc của người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp tỉnh trở xuống, bộ, ngành trung ương mà người khởi kiện có nơi làm việc khi bị kỷ luật thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực.
8. Khiếu kiện danh sách cử tri của cơ quan lập danh sách cử tri thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực.
9. Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, quyết định giải quyết khiếu nại trong hoạt động kiểm toán nhà nước mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực.
10. Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ mà người khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực.
11. Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này.

Điều 31a. Thẩm quyền của Tòa chuyên trách Tòa án nhân dân khu vực.

1. Tòa Hành chính Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 7 Điều 31 của Luật này.
2. Tòa Sở hữu trí tuệ Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ quy định tại khoản 8 Điều 31 của Luật này.
3. Đối với Tòa án nhân dân khu vực chưa có Tòa Hành chính thì Chánh án Tòa án có trách nhiệm tổ chức công tác xét xử và phân công Thẩm phán giải quyết vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực.

Điều 32. Thẩm quyền của Tòa án cấp tỉnh.

Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ án mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực bị kháng cáo, kháng nghị; giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực nhưng bị kháng nghị theo quy định của Luật này.

Điều 32a. Thẩm quyền của Tòa chuyên trách Tòa án cấp tỉnh.

Tòa Hành chính Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ án mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của Luật này.

Như vậy, từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính sơ thẩm thuộc về TAND khu vực, do vậy các cá nhân/tổ chức có quyền khởi kiện quyết định hành chính/hành vi hành chính tại TAND khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình; còn TAND cấp tỉnh sẽ giải quyết các vụ án theo thủ tục phúc thẩm hoặc giám đốc thẩm, tái thẩm. Luật Tố tụng hành chính 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) được ban hành điều chỉnh theo hướng phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống Tòa án, tăng cường hiệu lực giám đốc việc xét xử và làm rõ thẩm quyền của từng cấp tòa. Đồng thời, mở rộng phạm vi giải quyết khiếu kiện hành chính và quy định cụ thể về cơ chế kháng nghị, tái thẩm tại từng cấp xét xử.

Trên đây là nội dung tư vấn của Công ty luật TNHH MTV Hãng Luật Anh Bằng về vấn đề mà anh quan tâm. Nếu còn vướng mắc hoặc cần hỗ trợ pháp lý, mong anh vui lòng liên hệ qua email luatsuanhbang@gmail.com hoặc hotline 0913 092 912 * 0982 69 29 12 để được hỗ trợ kịp thời.

Trân trọng./.

Công ty Luật TNHH MTV HÃNG LUẬT ANH BẰNG. Since 2007

HN: P 905, tòa CT 4-5, ngõ 6, Dương Đình Nghệ, Phường Cầu Giấy, Hà Nội

HCM: Số 15B, đường số 22, Khu phố 11, Phường Bình Hưng Hòa, Hồ Chí Minh

☎  0243.7.675.594 * 0913 092 912  *  ZALO : 0982 69 29 12

luatsuanhbang@gmail.com  *  https://hangluatanhbang.vn/